Mười câu hỏi về tuổi và mệnh, đáp gọn

Đây là những câu về tuổi và mệnh mà người đọc hỏi nhiều nhất. Đáp gọn từng câu, nói rõ chỗ nào là kỹ thuật tính toán, chỗ nào là quan niệm khác nhau giữa các trường phái, và chỗ nào là chuyện bán hàng.

Mệnh của tôi tính thế nào?

Cái mà người ta quen gọi là "mệnh" trong câu "mệnh Kim, mệnh Mộc" thường là nạp âm ngũ hành — gán một hành cho mỗi cặp can chi năm sinh, theo một bảng có sẵn. Ví dụ Giáp Tý và Ất Sửu cùng thuộc Hải Trung Kim.

Bảng nạp âm là bảng cố định và các tài liệu khá thống nhất về nó. Chỗ sai thường không nằm ở bảng mà ở việc xác định năm can chi — xem câu tiếp theo.

Vì sao tra mệnh hay bị sai?

Lỗi phổ biến nhất trong cả lĩnh vực này: năm can chi không trùng năm dương lịch.

Năm can chi được tính từ một mốc trong khoảng đầu năm — có phái tính từ tiết Lập xuân, có phái tính từ Tết nguyên đán — và hai mốc này lệch nhau. Người sinh trong tháng Giêng dương lịch, hoặc sinh sát Tết, rất dễ bị xếp vào năm trước hoặc năm sau tuỳ hệ.

Nhầm năm thì nhầm luôn mệnh, nhầm cung, và mọi thứ tính từ đó. Nên trước khi tin một kết quả tra, hãy kiểm lại năm can chi trước.

Mệnh với cung mệnh có phải một không?

Không, và đây là chỗ hay lẫn.

Mệnh nạp âm là hành gán theo năm sinh, dùng để nói "mệnh Kim, mệnh Thuỷ".

Cung mệnh — trong bát trạch — là kết quả của một phép tính khác, dùng năm sinh và giới tính, để xếp người vào Đông tứ mệnh hay Tây tứ mệnh và ghép với hướng.

Hai thứ này dùng cho hai việc khác nhau, và nam nữ cùng năm sinh thì cùng mệnh nạp âm nhưng có thể khác cung mệnh. Nghe hai người nói hai kết quả khác nhau thì đôi khi chỉ là họ đang nói về hai thứ khác nhau.

Tuổi xung là gì, có nghiêm trọng không?

Trong cách tính phổ biến, mười hai địa chi chia thành sáu cặp xung — Tý xung Ngọ, Sửu xung Mùi, và tiếp theo. Chi cách nhau sáu vị trí thì gọi là xung.

Mức độ coi trọng thì rất khác nhau tuỳ người và tuỳ việc. Cùng một cặp tuổi, có người coi là chuyện lớn, có người coi là chuyện nên lưu ý chứ không quyết định.

Điều đáng nói: quan niệm này hay được dùng trong chuyện hôn nhân và chuyện làm ăn, và nó đã gây ra không ít chia ly không cần thiết. Không có bằng chứng nào cho thấy hai người tuổi xung thì không sống với nhau được — và rất nhiều cặp tuổi xung sống với nhau cả đời.

Năm tuổi có thật sự xấu không?

Năm tuổi — năm có chi trùng với chi năm sinh, tức cứ mười hai năm một lần — được coi là năm cần thận trọng trong quan niệm dân gian.

Về mặt kiểm chứng thì không có cơ sở nào cho thấy năm đó xảy ra nhiều chuyện hơn năm khác. Nhưng có một hiệu ứng tâm lý đáng biết: khi người ta tin một năm là xấu thì họ chú ý tới điều xấu nhiều hơn, và chuyện bình thường cũng được ghi nhớ thành điềm.

Nếu vẫn muốn thận trọng thì cách thận trọng có ích là thật: khám sức khoẻ định kỳ, lái xe cẩn thận, không quyết vội việc lớn. Những việc đó tốt cho mọi năm.

Có cần mua vật phẩm giải hạn năm tuổi không?

Đây là dịp mà thị trường hoạt động mạnh nhất, và câu trả lời trung thực: không có bằng chứng nào cho thấy một món đồ thay đổi được điều gì.

Ai muốn đeo một món để thấy yên tâm hơn thì đó là quyền của mỗi người và không có gì sai. Chỉ cần nhớ hai điều: chi trong khả năng, và cảnh giác với câu "không làm thì gặp hoạ" — câu đó là đòn bẩy bán hàng.

Và tuyệt đối không để chuyện năm tuổi làm hoãn việc khám chữa bệnh hay hoãn một quyết định cần thiết.

Vợ chồng khác mệnh có sao không?

Rất nhiều cặp khác mệnh, và đây là chuyện bình thường. Trong hệ ngũ hành thì các hành vốn vừa tương sinh vừa tương khắc theo vòng, nên gần như cặp nào cũng có một quan hệ nào đó — và diễn giải nó thành tốt hay xấu là việc của người xem.

Điều thực tế đáng quan tâm hơn nhiều: hai người có nói chuyện được với nhau không, có cùng cách nghĩ về tiền và về gia đình không. Đây là những thứ quyết định thật, và ai cũng kiểm chứng được bằng chính đời sống của mình.

Hợp tuổi làm ăn có nên tin không?

Với chuyện làm ăn thì câu trả lời thực tế hơn: hợp tuổi mà không hợp cách làm việc thì vẫn đổ vỡ, còn hợp cách làm việc mà khác tuổi thì vẫn chạy tốt.

Những thứ nên kiểm trước khi hợp tác: người kia có uy tín thế nào, đã làm gì trước đây, quan điểm về tiền bạc và về rủi ro ra sao, và quan trọng nhất — có chịu ghi thoả thuận thành văn bản không. Người ngại ghi giấy tờ là dấu hiệu đáng lưu ý hơn mọi cặp tuổi.

Sinh con năm nào tốt?

Đây là câu hỏi mà nhiều gia đình đặt ra, và cũng là chỗ cần nói thẳng nhất.

Chuyện sinh nở liên quan tới sức khoẻ của mẹ và của con, và đó là việc của bác sĩ. Canh năm sinh mà bỏ qua yếu tố sức khoẻ, tuổi của mẹ, hoặc các chỉ định y khoa là đặt thứ tự ưu tiên sai.

Nếu gia đình muốn chọn năm và điều đó không xung đột với yếu tố y tế thì cứ chọn. Nhưng đừng để một quan niệm về năm tuổi làm hoãn hoặc thúc một quyết định lớn như vậy.

Tra trên mạng có đáng tin không?

Phần tra năm can chi và nạp âm thì các công cụ thường đúng, vì đó là tra bảng thuần tuý — miễn là bạn nhập đúng và công cụ xử lý đúng mốc chuyển năm.

Phần diễn giải — tính cách, vận mệnh, sự nghiệp, tình duyên — thì phần lớn là nội dung tự sinh theo khuôn. Dấu hiệu nhận ra: nhập năm sinh là ra ngay một đoạn dài mượt mà, và đoạn đó đọc với ai cũng thấy đúng một phần.

Dấu hiệu đáng ngờ nhất: kết quả tra kèm ngay danh sách sản phẩm để mua. Đó là công cụ bán hàng có chức năng tra cứu.

Tóm lại

Kiểm mốc năm can chi trước khi tin bất kỳ kết quả tra nào — đây là lỗi phổ biến nhất. Mệnh nạp âm khác cung mệnh, và nam nữ cùng năm có thể khác cung. Tuổi xung và năm tuổi là quan niệm, mức độ coi trọng tuỳ người, và không có bằng chứng nào cho thấy chúng quyết định điều gì. Với chuyện hôn nhân và làm ăn thì cách nói chuyện và thoả thuận rõ ràng quyết định nhiều hơn tuổi. Và chuyện sinh nở thì hỏi bác sĩ.