Mười câu hỏi về mua bán vật phẩm mà người mua hay ngại hỏi

Mua vật phẩm là chuyện mua bán như mọi chuyện mua bán khác, nhưng có mấy chỗ người mua ngại hỏi vì sợ bị coi là thiếu tế nhị. Dưới đây là mười câu hay gặp nhất, đáp thẳng.

1. "Trả giá có được không, hay như vậy là không phải phép?"

Được, và đây là chuyện buôn bán bình thường. Không có nếp nào cấm mặc cả khi mua một món hàng.

Cách trả giá cho dễ chịu: hỏi về món trước, hỏi giá sau; nếu thấy cao thì nói thẳng mức mình định chi chứ đừng chê món hàng. Chê hàng để ép giá là chỗ làm người bán khó chịu nhất, và cũng không hiệu quả hơn.

Ở cửa hàng niêm yết giá cố định thì có thể không mặc cả được, và đó cũng là chuyện bình thường.

2. "Hỏi giá rồi không mua thì có sao không?"

Không sao. Người bán hàng nào cũng gặp chuyện này mỗi ngày.

Điều nên làm là nói một câu rồi đi — "em xem thêm đã" là đủ, không cần lý do. Im lặng bỏ đi mới là chỗ khiến người bán hụt hẫng.

Và đừng để cảm giác ngại đẩy bạn tới chỗ mua một món mình không định mua. Người bán tử tế không mong điều đó, vì khách mua trong ngại thường là khách không quay lại.

3. "Có cần lấy hoá đơn không?"

Với món nhỏ thì tuỳ; với món đáng kể thì nên.

Hoá đơn ghi rõ tên món, chất liệu, giá là thứ bạn cần khi muốn đổi trả, khi cần sửa, hoặc khi sau này bán lại. "Một món trang trí" thì không giúp được gì.

Người bán ngại ghi đúng tên món là một thông tin đáng chú ý.

4. "Mua ở chùa, ở đền thì khác gì mua ở cửa hàng?"

Về mặt vật phẩm thì đó vẫn là một giao dịch mua bán, và bạn vẫn có quyền hỏi giá, hỏi chất liệu, và không mua.

Khác biệt nằm ở hoàn cảnh: nhiều người mua ở đó vì ý nghĩa tinh thần, và điều đó chính đáng. Chỗ nên tỉnh là khi có người dùng không gian ấy để bán hàng với giá cao bất thường hoặc gây áp lực.

Với món được nhà chùa trao tặng hoặc phát thì đó là chuyện khác hẳn, không phải mua bán.

5. "Người bán bảo món này chỉ còn một cái — có nên tin không?"

Coi câu đó như không có rồi quyết bình thường.

Có khi đúng thật, có khi không, và bạn không kiểm được. Điều chắc chắn là khan hiếm làm người ta thấy món hàng đáng giá hơn dù bản thân nó không đổi gì.

Nếu món thật sự hiếm thì nó vẫn hiếm sau khi bạn về nhà nghĩ một đêm.

6. "Mua online thì kiểm được tới đâu?"

Kiểm được nhiều hơn người ta tưởng, nếu chịu hỏi.

Xin ảnh chụp thường của đúng món sẽ giao, không phải ảnh mẫu. Xin video. Hỏi kích thước và khối lượng bằng số. Hỏi chính sách đổi trả trước khi chuyển tiền.

Và chọn cách thanh toán còn đường lùi với nơi bán bạn chưa mua bao giờ.

7. "Hàng về khác mô tả thì đòi lại được không?"

Tuỳ chính sách của nơi bán và tuỳ mức khác biệt, nên hỏi trước khi mua là quan trọng nhất.

Khi khiếu nại thì nói bằng mô tả, đừng nói bằng cảm giác: "mô tả ghi mười centimet, hàng về tám centimet" rõ hơn nhiều so với "không giống hình". Và liên hệ sớm, trong thời hạn.

Với vật liệu tự nhiên thì chênh lệch vân và màu giữa các món là chuyện bình thường, không phải lỗi của người bán — đây là chỗ nên phân biệt.

8. "Đắt hơn có chắc là tốt hơn không?"

Không chắc. Chênh lệch giá đến từ mấy nguồn khác nhau: vật liệu, tay nghề, câu chuyện và dịch vụ — và không phải nguồn nào cũng đáng với bạn.

Câu hỏi hữu ích nhất khi đứng trước hai món chênh giá: "Hai món này khác nhau ở chỗ nào mà giá chênh vậy?" Câu trả lời cho bạn biết bạn đang trả cho nguồn nào.

9. "Có nên nói với người bán là mình mua để làm gì không?"

Nên, nếu bạn muốn được tư vấn đúng.

Nói rõ mua để bày ở đâu, cho ai, trong hoàn cảnh nào thì người bán chọn giúp được. Giấu mục đích rồi mong họ đoán trúng là tự làm khó cả hai.

Chỗ nên giữ lại là thông tin riêng tư không liên quan — thu nhập, chuyện gia đình, chuyện sức khoẻ. Những thứ đó không cần thiết để chọn một món hàng.

10. "Mua rồi mới thấy không hợp thì sao?"

Trong thời hạn đổi trả thì liên hệ sớm — đó là lý do thời hạn tồn tại.

Ngoài thời hạn thì mấy hướng đều hợp lý: đổi chỗ đặt (nhiều món chỉ là sai chỗ chứ không sai món); cất đi một thời gian rồi xem lại; tặng cho người hợp hơn; hoặc bán lại, chấp nhận mất một phần.

Và ghi lại một dòng cho lần sau: mình đã chọn sai ở bước nào. Đó là phần giá trị còn lại của một lần mua không ưng.

Mấy câu người bán hay được hỏi, và câu trả lời trung thực

Đổi vai một chút, vì bài này cũng có người bán đọc.

"Món này có linh không?" Câu trung thực là nói về thứ mình biết: chất liệu, nguồn gốc, tay nghề, ý nghĩa theo truyền thống. Khẳng định về hiệu lực là điều không ai có cơ sở để nói.

"Anh chị dùng cái này chưa?" Trả lời thật, kể cả khi câu trả lời là chưa. Khách hỏi câu này thường không tìm một lời quảng cáo mà tìm xem bạn có thẳng thắn không.

"Hai món này khác nhau chỗ nào?" Đây là câu đáng trả lời kỹ nhất, và trả lời tốt thì khách nhớ rất lâu.

"Em không rành, anh chị chọn giúp." Chỗ dễ bán đắt nhất, và cũng là chỗ phân biệt rõ nhất người bán tử tế — hỏi ngân sách và mục đích trước khi giới thiệu, đừng bắt đầu từ món đắt nhất.

Và khi không biết thì nói không biết. Khách không mong bạn biết hết; khách mong biết đâu là phần chắc, đâu là phần nghe nói.

Ba điều gọn lại

Một, trả giá và hỏi rồi không mua đều là chuyện bình thường — đừng để cảm giác ngại đẩy bạn tới chỗ mua món mình không định mua.

Hai, với món đáng kể thì lấy hoá đơn ghi rõ tên món và chất liệu; người bán ngại ghi đúng tên là một thông tin.

Ba, nói rõ mua để làm gì thì được tư vấn đúng, nhưng thông tin riêng tư không liên quan thì không cần nói.