Khi ngày giờ do người khác định: tám tình huống, đáp thẳng
Phần lớn bài viết về chọn ngày giả định một điều: bạn được chọn. Nhưng rất nhiều việc quan trọng lại có ngày do người khác định — bệnh viện xếp lịch, cơ quan gửi giấy hẹn, trường ra lịch thi, bên đối tác chốt ngày ký, nhà xe chỉ còn đúng chuyến đó.
Dưới đây là tám tình huống hay gặp nhất khi ngày không nằm trong tay mình, trả lời thẳng.
1. Bệnh viện xếp lịch mổ hoặc lịch điều trị vào ngày tôi thấy không tốt
Đây là tình huống cần nói rõ nhất, vì nó khác mọi tình huống còn lại: dời lịch điều trị là một rủi ro có thật, còn ngày xấu thì không đo được.
Lịch mổ phụ thuộc vào tình trạng bệnh, vào phòng mổ, vào kíp trực — đổi một mắt xích là đổi cả chuỗi, và chỗ trống tiếp theo có khi là vài tuần sau. Nếu thật sự muốn hỏi, hãy hỏi bác sĩ xem việc lùi lại có ảnh hưởng gì tới kết quả điều trị không, rồi nghe câu trả lời đó mà quyết. Đó là câu hỏi đúng người.
Và nếu có ai đề nghị bán cho bạn một món để "hoá giải" ngày mổ — đó là chỗ nên dừng lại.
2. Cơ quan hành chính hoặc toà gửi giấy hẹn vào ngày tôi kiêng
Ngày trên giấy hẹn thường gắn với thủ tục và với lịch làm việc của nơi đó, và lỡ hẹn có thể kéo theo hậu quả thật về hồ sơ hoặc về quyền lợi.
Muốn đổi thì hỏi thẳng nơi ra giấy xem có thủ tục xin đổi lịch không, thay vì tự ý không tới. Còn nội dung vụ việc thì hỏi người có chuyên môn pháp lý — đó là phần quyết định kết quả, không phải cái ngày.
3. Lịch thi, lịch nhập học, lịch phỏng vấn
Nhóm này gần như không đổi được, và cũng không nên đổi. Việc đáng làm nằm ở phần chuẩn bị: ngủ đủ đêm trước, đi sớm, mang đủ giấy tờ, ăn nhẹ.
Có một mặt trái đáng lưu ý: đọc thấy hôm đó là ngày xấu rồi mang tâm trạng ấy vào phòng thi thì phần thiệt là thật, còn cái xấu kia thì không. Nếu biết mình dễ bị chi phối thì đừng tra vào sát ngày.
4. Bên đối tác chốt ngày ký hợp đồng
Đây là nhóm dễ thương lượng nhất trong tám nhóm, vì ngày ký thường là thoả thuận chứ không phải quy định.
Nếu muốn dời, đề nghị sớm và đề nghị bằng lý do làm việc được — chuẩn bị chưa xong, chờ giấy tờ, chờ người đủ mặt. Nêu lý do ngày tốt xấu với bên không cùng quan niệm thì dễ bị đọc thành thiếu nghiêm túc, và đó là cái giá không cần phải trả.
Còn khi bên kia không đổi được thì nhớ một điều: cái ràng buộc bạn là những gì viết trong hợp đồng, không phải ngày đặt bút.
5. Chuyển nhà theo lịch của nhà xe, của chủ nhà hoặc của toà nhà
Chung cư thường có khung giờ cho phép vận chuyển, và nhà xe thì kín lịch vào cuối tuần và cuối tháng. Ngày chuyển vì thế hay là ngày duy nhất khả dĩ.
Nhiều nhà xử bằng cách tách hai việc: hôm nào xe rảnh thì chuyển đồ, còn nếp nhà — bữa cơm đầu, thắp hương, mời người thân — làm vào ngày mình chọn. Việc tách này không mới, và nó giải quyết được gần hết các ca vướng lịch.
6. Ngày cưới do hai nhà bàn, tôi không quyết được
Ở đây cái đang bàn thật ra không phải ngày, mà là tiếng nói trong việc chung. Nêu ý kiến một lần, nêu sớm, nói rõ lý do của mình — rồi nếu hai nhà đã chốt thì dừng, đừng mang chuyện cái ngày đi theo suốt mấy năm sau.
Nhà nào cũng có nếp riêng và nhà nào cũng tin là nếp mình đúng. Giữ được quan hệ giữa hai bên đáng giá hơn bất kỳ con số nào trên lịch.
7. Khai trương theo ngày bàn giao mặt bằng
Hợp đồng thuê tính tiền từ ngày bàn giao, nên mỗi ngày chờ một ngày tốt là một ngày trả tiền thuê mà không bán được gì. Con số đó tính ra được, còn cái được kia thì không.
Cách hay dùng: mở cửa bán bình thường từ ngày có mặt bằng, rồi làm buổi khai trương chính thức — có mời khách, có bảng hiệu, có ưu đãi — vào ngày mình chọn. Hai việc này vốn không buộc phải trùng nhau.
8. Lịch giao hàng, lịch lắp đặt của bên bán
Với hàng cồng kềnh hoặc hàng đặt riêng, ngày giao phụ thuộc vào xe và vào thợ lắp, không phụ thuộc vào ai muốn ngày nào.
Nếu ngày nhận có ý nghĩa với bạn, nói ngay lúc đặt hàng chứ đừng đợi tới lúc bên kia đã xếp xe. Còn khi không xoay được thì vẫn có lối: nhận hàng hôm đó, để nguyên trong thùng, tới ngày mình muốn mới mở ra và kê vào chỗ.
Ba câu hỏi để biết ngày có dời được thật không
Trước khi mất công thương lượng, hỏi mình ba câu:
- Ai đang giữ cái lịch này? Một người, một cơ quan, hay cả một chuỗi nhiều bên. Càng nhiều bên thì càng khó đổi.
- Dời thì mất gì? Tiền thuê, chỗ trong hàng chờ, quyền lợi hồ sơ, hay chỉ là chút bất tiện.
- Dời được bao xa? Vài hôm thì thường xin được; vài tuần thì phải có lý do thật.
Trả lời xong ba câu này là biết nên hỏi xin đổi hay nên thôi.
Phần bạn vẫn quyết được
Ngày bị ấn định không có nghĩa là không còn gì trong tay. Vẫn còn giờ đi, thứ tự việc trong ngày, người đi cùng, mức độ chuẩn bị, và cả việc có tra cứu trước hay không.
Với phần lớn người, chuẩn bị kỹ cho một ngày mình không chọn được vẫn hơn hẳn việc đi tìm cách hoá giải nó.
Ba điều gọn lại
Một. Lịch điều trị và giấy hẹn của cơ quan là hai nhóm không nên tự ý dời — hậu quả của việc lỡ là thật và đo được. Muốn hỏi thì hỏi bác sĩ, hỏi người có chuyên môn pháp lý.
Hai. Nhiều ca vướng lịch gỡ được bằng cách tách làm hai: việc thực tế làm theo lịch của người khác, phần nếp nhà làm vào ngày mình chọn.
Ba. Khi có người đề nghị bán một món để hoá giải một ngày bạn không đổi được, đó là chỗ nên dừng — không phải chỗ nên mở ví.